توصيه مطلب
۱
 
به مناسبت هفتادو نهمين زادروز وازنسينسكي
آندري وازنسينسكي، بت محافل ادبي دهه 60 روسيه
 

آندري وازنسينسكي، بت محافل ادبي دهه 60 روسيه
 

ايراس: آندري آندريويچ وازنسينسكي (Андрей Андреевич Вознесенский) شاعر و نثرنويس روسي در سال ۱۹۳۳ در مسكو به دنيا آمد. سرودن را در كودكي آغاز نمود. در سال ۱۹۴۷، در چهارده سالگي اشعار خود را براي باريس پاسترناك شاعر مشهور روسيه فرستاد كه مورد استقبال وي قرار گرفت. دوستي با شاعر محبوب روسيه و بهرهمندي از نقدهاي او براي آندري موهبتي ارزشمند و الهي محسوب ميگرديد، به طوريكه او خود بر تأثير كليدي پاسترناك بر آثارش تأكيد مينمايد و به ارزش دوستي با او هم به عنوان يك شاعر و هم به عنوان يك انسان اشاره مينمايد و مينويسد: «من هميشه در ملاقات با باريس پاسترناك، پرتوي الهي را كه در او وجود داشت، حس ميكردم».

منتقدان و پژوهشگران روسي ويژگي اصلي آثار آندري وازنسينسكي را در كاربرد استعارههاي عجيب، پيچيده بودن ساختار وزني و تأثير آوايي آنها، همچنين استعداد شاعر در توصيف انسان معاصر در سيماي تمدن جهاني و توانايي او در بيان هر نوع موضوعي ميدانند. او واقعاً ميراثدار قابلي براي پاسترناك محسوب ميگرديد. آندري در سال ۱۹۵۷ دانشكده معماري را به اتمام رساند و با نويسنده و منتقد روسيه به نام زويا باگوسلاوسكايا ازدواج كرد. پژوهشگران معتقدند كه تفكرات معماري او بر ساختار اشعار او نيز تأثير گذاشتهاند. در سال ۱۹۵۸ اولين اشعار خود را در روزنامهها به چاپ رساند. منظومه «مرشد» در سال ۱۹۵۹ شهرت ملي براي او به همراه آورد. در سال ۱۹۶۰ دو مجموعه شعر ديگر به چاپ رساند كه هركدام به نوبه خود از وقايع فرهنگي مهم زمان خود محسوب ميشدند.

آندري وازنسينسكي در دهه ۶۰ «بت ادبي جوانان» محسوب ميشد و اشعارش در محافل ادبي شنوندگان بسياري را به خود جلب نمود، اما در همين زمان بود كه چاپ اشعارش در روسيه ممنوع اعلام شد. در مارس ۱۹۶۳ اولين دبير كميته مركزي حزب كمونيست و نماينده شوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي، نيكيتا خروشوف، «نمايندگان روشنفكران هنرمند» را در كاخ كرملين گرد هم آورده بود، وي آندري وازنسينسكي را براي سخنراني دعوت نمود، اما او حتي يك كلمه هم سخن نگفت .و بههمين دليل مورد مؤاخذه و تهديد خروشوف قرار گرفت، خروشوف او را به «تبليغات ضد شوروي» متهم ساخت و او را از كشور اخراج نمود. وازنسينسكي كه چارهاي نداشت از وطن خود مهاجرت نمود و مجموعه شعر خود بنام «درخت گلابي سهگوش» را در آمريكا به چاپ رساند.

او امكان چاپ اشعارش را در آلمان و فرانسه نيز يافت، اما چاپ آنها در روسيه هنوز ممنوع بود، به همين دليل طي نامهاي به روزنامه «پراودا» خواستار چاپ آنها در روسيه شد، اين نامه نه در روسيه، بلكه در خارج از كشور به چاپ رسيد و اوضاع او را وخيمتر كرد. اما او با تمام سختگيريها و ممنوعيتها شاعر پركاري محسوب ميشد و هرگز دست از سرودن برنداشت و مجموعه اشعار بسياري از جمله «سايه صدا» (۱۹۷۰)، «نگاه» (۱۹۷۲)، «پرنده را رها كن!» (۱۹۷۴) و بسياري ديگر را به چاپ رساند. اما در نهايت در سال ۱۹۷۶ و ۱۹۷۸ جايزه ملي اتحاد جماهير شوروي را دريافت كرد و مجموعه «وسوسه» و «بدون گزارش» و برگزيده اشعار خود را در دهه ۷۰ به چاپ رساند. وازنسينسكي در سال ۱۹۸۲ به نثر روي آورد و داستان «اُ» را نوشت، در سال ۱۹۸۳ كليات اشعار او در سه جلد به چاپ رسيد.

شهرت وازنسينسكي نه تنها در شعر و نثر، بلكه در منظومههاي درام و عاشقانه او نيز هست. بسياري از منظومههاي او مورد توجه موسيقيدانان قرار گرفته است و اپراهاي بسياري بر اساس آثار او شكل گرفته و ترانههاي بسياري از آنها ساخته شده است. نمايشگاه آثار ويدئويي او در روسيه، نيويورك، پاريس و برلين با موفقيت بسيار همراه بود. او عضو آكادمي علوم روسيه، آكادمي ادبيات و هنر آمريكا، آكادمي شعر پاريس و اروپا بود و جوايز و نشانهاي ملي فراواني دريافت نمود. كتاب زندگي پربار او در سال ۲۰۱۰ در اثر خونريزي مغزي براي هميشه بسته شد.

منابع:
Андрей Вознесенский всегда был уверен, что ничего с ним не случится. — РИА Новости, ۱۲.۰۵.۲۰۰۸.
Дмитрий Минченок. Как нам было страшно. — Огонек, ۲۵.۰۲.۲۰۰۲. — №۰۸.
Виталий Орлов. Параболой гневно пробит потолок. — Вечерний Нью-Йорк, ۰۱.۰۴.۲۰۰۱.
Вознесенский Андрей Андреевич (р. ۱۹۳۳), поэт, прозаик. — Хронос.

نويسنده: زينب صادقي، عضو هيأت علمي دانشگاه الزهرا (س)

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 24131