توصيه مطلب
۰
 
قزاقستان و تنوع مليت ها
 

قزاقستان از كشورهاي استقلال يافته اتحاد شوروي به حساب مي آيد كه با توجه به مساحت بالاي جغرافيايي پس از روسیه و چین بزرگترین کشور به شمار مي رود و مليت ها و قوميت هاي فراواني را در خود جاي داده است.
قزاقستان و تنوع مليت ها
 
ايراس؛ کشور قزاقستان که ساکنان امروزی آن را اقوام ایرانی تبار اسکیت تشكيل مي دهند، تا اوائل قرن سيزدهم ميلادي محل سكونت ديگر اقوام نيز بوده است.

اين كشور در حدود ۲۰۰ سال تحت حكومت مغول ‏ها قرار داشت اما از قرن پانزدهم به اقامتگاهي براي قزاق ها تبديل گشت و در نیمه قرن هجدهم به تصرف روس ها درآمد كه در نهايت با وقوع انقلاب کمونیستی به عنوان یکی از جمهوری های اتحاد جماهیر شوری شناخته شد.

قزاقستان از کشورهای آسیای مرکزی است كه از شمال با روسیه، از شرق با چین، در جنوب شرقی با قرقیزستان، در جنوب با ازبکستان و در جنوب غربی با ترکمنستان داراي مرزهاي همسايگي مي باشد و همچنين سواحل شمال شرقی دریای خزر با حدود ۱۸۹۴ كيلومتردر خاک این کشور قرار دارد.

جمعيت قزاقستان نزدیک به ۱۷۰۰۰۰۰۰ نفر مي باشد و به عنوان آخرین کشور استقلال یافته در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱ از پیكره اتحاد جماهیر شوروی جدا شد و در پهنه جهان به پایتختی "آلماتي" اعلام هویت كـرد و استقلال یافت. این کشور تازه تاسیس که ۲.۷۱۷.۳۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد از نظر وسعت جغرافیایی نهمین و بنا به قولی دیگر هشتمین کشور جهان است و در بین کشورهای منطقه پس از روسیه و چین بزرگترین کشور به شمار می رود و حتي دربین کشورهای اسلامی نيز وسيع ترين کشور اسلامی محسوب می شود.

قومیت های زیادی در این کشور ساكن هستند که قزاق ها بیشترین جمعیت را به خود اختصاص داده اند و ملیت روس دومین جمعیت این کشور را تشکیل می دهد. اویغورها، آذری ها، ازبکها و تاجیک ها هم به نوبه خود حضوری پر رنگ دارند. علاوه بر آلمان ها، ایرانی ها، کره ای ها و چینی ها تقریبا در دل جامعه هضم شده اند و به لحاظ كمي آن چنان كه بايد به چشم نمي آيند. ویژگی هاي خاص قومیتی وجود اقوام مختلف را به دنبال داشته كه همين امر سبب تنوع ادیان و مذاهب متنوع نيز شده است تا آن جا كه اکثریت جمعیت قزاقستان را مسلمانان تشكيل دهند و مسیحیان ارتدکس که عمدتا متشكل روس ها هستند در درجه دوم قرار گيرند.

قزاقستان پس از استقلال و در سال های اخیر به لحاظ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و...از رشد بی نظیری بر خوردار شده است و بسياري از افراد، رئيس جمهور خود را در اين زمينه موفق ارزيابي مي نمايند. آن ها معتقدند كه وي توانسته است طرح ها و برنامه های بلند پروازانه خود را جامه عمل بپوشاند.

ساخت شهر جدید آستانه در مدت بسیار کوتاه و با جذب سرمایه های خارجی و برخورداری از زیر ساخت قوی شهری و انتقال پایتخت به این شهر، رشد و توسعه اقتصادی، عضویت در سازمان ها و مجامع بین المللی، تلاش برای جایگزینی زبان قزاقی در بین مردم و نهاد های دولتی، احیاء هویت ملی، رشد و توسعه علمی، ایجاد مراکز علمی و تأسیس دانشگاه های معتبر و... از جمله اهداف بلند مدت سال های اخیر رئیس جمهور قزاقستان "نورسلطان نظربایف" بود که توانسته است بسیاری از آن ها را تحقق بخشد و همچنان نیز در ایده پردازی و اجرای برنامه های کلان و بلند پروازانه به پیش تازد.

رئیس جمهور قزاقستان از بدو استقلال این کشور توسعه اقتصادی، ایجاد جایگاه سیاسی و تثبیت موقعیت حکومتی بر قزاقستان را در اولویت برنامه های خود قرار داد و در بعد اقتصادی سعی در جذب سرمایه گذاری خارجی کرده است به طوری که وي در بيستمين مراسم سالروز استقلال كشور قزاقستان اظهار داشت: "ما در نظر داریم كه تا ســال ۲۰۱۵ میلادی تــعداد كارخانه های تولیدی خود را افزایش دهیم؛ چراكه شما نيز شاهد افزايش استخراج نفت در كشور تا سه برابر بوده ايد و ما تلاش می كنیم تا تولید انرژی برق در كشور را نيز افزایش دهيم."

قزاقستان كشوری است كه اقتصاد آن به نفت، معادن و بخشی از آن به زراعت متكی است. نفت، گاز طبیعی، زغال سنگ، آهن، نیكل و مس هم از عمدهترین ذخایر این كشور به حساب مي آيند و همچنین به لحاظ برخورداري از اورانیوم دومین كشور در جهان شناخته مي شود .این كشور در میـان جمهوری های تازه استقلال یافته بیشترین ميزان تولید ناخـالص داخلی و درآمد سرانه را دارا مي باشد.

اين كشور بلافاصله پس از استقلال جهت عضویت در سازمانها و نهادهای بین المللی تلاش فراوانی کرده است که نتیجه اين تلاش ها، عضويت در اکثر مجامع بین المللی بوده است. همچنين اين كشور از اعضای مهم سازمان هاي همكاری شانگهای و همكاري هاي اسلامي نيز مي باشد و موفق شد در ژوئن ۲۰۱۱ ریاست سازمان همکاری های اسلامی (سازمان کنفرانس اسلامی) را از آنِ خود سازد. برگزاری کنفرانس ها، سمینارها، سمپوزیوم های مهم بین المللی و حضور روسای جمهور، مسئولین و شخصیت های مطرح بین المللی در این کنفرانس ها و نشست های بین المللی جایگاه ویژه ای برای قزاقستان به ارمغان آورده است.

در بعد ساختار سیاسی و حکومتی در زمره ساختارهای دموکراتیک و جمهوری قلمداد شده است. البته اين امر باز هم به سياست خارجي رئيس جمهور اين كشور باز مي گردد كه از بدو استقلال تا کنون مدیریت کلان کشور و ساختار حکومتی را در اختیار داشته و در بعد سیاست خارجی به موازات برقراري رابطه گسترده با کشور های اسلامی با آمریکا، روسیه، چین و سایر کشورها نیز تعامل خوبی برقرار نموده است.

تقریبا ۷۰% مردم قزاقستان كه از هويتي قزاقي برخوردارند پیرو دين اسلام، ۲۵% مسیحی و ۵% دیگر پیرو سایر ادیان و مذاهب هستند. پیشینه ورود اسلام به قزاقستان به سده ۸ میلادی- دوره حکومت عباسیان و حکومت تانگ در چین، که گسترش اسلام از آندلس رو به آسیای میانه و ترکستان نهاده بود- باز میگردد و درحقیقت اجداد قزاقها در قرن نهم به اسلام ایمان آوردند.

در سده ۱۹ میلادی، اسلام در قزاقستان به سرعت رشد يافت ولی در دوره اتحاد جماهیر شوروی مذهب جایگاهی برای ظهور و بروز نيافت و تمامي فعالیت های مذهبی به شدت کنترل و بصورت سیستماتیک سرکوب می شد؛ چراكه تزارهای روس بر این تصور بودند كه اسلام قبايل را به يكديگر نزدیک مي كند و ممكن است تمدن واحدی ایجاد نمايند.

برخلاف تصور روسها، نفوذ اسلام در مردم قزاق آن ها را به اقوامی ظلم ستیز بدل كرد و سبب شد تا در مقابل روسها به شورش و مقاومت برخيزند. بعدها که روس ها متوجه قدرت سیاسی مسلمانان توسط قزاق ها شدند نسبت به ساخت مساجد سخت گيري كردند و تبلیغات مسیحيت را در این جمهوری گسترش دادند. با این حال قزاق ها تعهد خود را به دین اسلام حفظ کردند.

همان طور كه ذكر شد ادیان، مذاهب و باورهای دینی به تناسب اقوام مختلف در قزاقستان متنوع و متکثر است. قزاقها، ازبکها و اویغورها پیرو دین اسلام و مذهب حنفی، روس ها پیرو مسیحیت، ایرانی تبارها، اکثر آذری ها و بعضی از اقوام دیگر پیرو مذهب تشیع، و بخشی از چینی ها، کره ای ها، آلمان ها نیز پایبندی خاص و جدی به دین ندارند و همین تنوع قومی، دینی و مذهبی، کشور قزاقستان را به محل تجمع اقوام مختلف مشهور نموده است كه به تبع آن نمادهای دینی و مذهبی به تناسب وجود قومیت ها و مذاهب مختلف متنوع است ولی بیشترین مراکز عبادی در درجه اول متعلق به مسلمانان و مذهب حنفی و در درجه بعد مسیحیان و خصوصا مسیحیان ارتدکس دارای کلیسا و مراکز دینی و عبادی هستند، یهودیان نیز از وجود کنیسه ها برای انجام مراسم مذهبی خود برخوردارند.

"اداره معنوی مسلمانان قزاقستان" پس از استقلال در اين كشور تاسیس شد. این اداره که مسئولیت ساماندهی امور دینی و مذهبی را به عهده دارد ضمن برنامه ریزی و انجام فعالیت های دینی برای جلوگیری از بروز بنیادگرایی اسلامی، اجرای قوانینی که دولت برای کنترل دامنه فعالیت های اجتماعی-اسلامی وضع مي كند را در دستور کار خود قرار داد.

مردم کشور قزاقستان پس از ۷۰ سال حاکمیت نظام کمونیستی با دست یابی به استقلال، فضایی را برای ابراز پایبندی به اسلام احساس کردند، بنا به آمار "اداره روحانی مسلمانان قزاقستان" ۱۱ میلیون نفر از مسلمانان به نمایندگی از ۲۴ ملیت در این کشور حضور دارند که در سالیان اخیر با روی نهادن به مساجد و حضور در برنامه های عبادی جمعی مانند: برگزاری نماز جماعت، نماز جمعه، اعیاد فطر و قربان و رعایت آداب و رسوم دینی در زندگی شخصی علي رغم ظهور و بروز فرهنگ غرب سعی در حفظ سنتها و آداب دینی و مذهبی دارند، در حقیقت می توان گفت که آغاز احیای اسلام در قزاقستان در سال ۱۹۹۰ آغاز شده است و روابط در حوزه دین در قزاقستان بر اساس قانونی که در سال ۱۹۹۲ تصویب شد تنظیم و سیاستگذاری شده است.

از اينرو مي توان نتيجه گرفت كه اسلام گرايي در اين كشور روندي افزايشي دارد كه نشان دهنده جاذبه هاي فراوان دين اسلام مي باشد.

نويسنده: دكتر اصغر صابري،رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان؛

پایان متن/
Share/Save/Bookmark
کد خبر: 36896